Kerken Ulrum en Niekerk (Marne) naar SOGK

REGIO - De Stichting Oude Groninger Kerken krijgt er vrijdag 11 oktober twee kerken bij. Dan draagt de Hervormde Gemeente Ulrum de hervormde kerk en kerkhof te Ulrum en de kerk en kerkhof te Niekerk over aan de stichting (SOGK).

  Met deze overdracht heeft de SOGK 68 kerken, twee synagogen, 36 kerkhoven/begraafplaatsen en vijf (vrijstaande) torens in haar bezit. De stichting verwacht meer van dit soort dubbele of driedubbele overdrachten door gefuseerde gemeenten die door verdere krimp het op den duur niet meer redden en dan voor dit soort moeilijke beslissingen komen te staan.   De kerk van Ulrum is onlosmakelijk verbonden met Ds. Hendrik de Cock: in 1834 begon vanuit deze kerk de Afscheiding. De zaalkerk is in het tweede kwart van de 13e eeuw gebouwd en werd in de jaren 1916/1917 door de toenmalige rijksgebouwmeester C.H. Peters gerestaureerd. Hierbij werden de dichtgemetselde ingangen in noord- en zuidmuur heropend en later geplaatste grotere vensters teruggebracht in wat men toen als romaanse stijl veronderstelde. De toren stamt uit de 15e eeuw, en heeft op de spits een windwijzer in de vorm van een leeuw. De heilige Catharina zou mogelijk patrones zijn geweest van deze van oorsprong katholieke kerk. In deze kerk bevindt zich een Lohman-orgel uit 1806 en het is het eerste van zijn hand in Nederland.   Bij de kerk van Niekerk hebben we het over een rechtgesloten, 13e eeuws zaalkerkje dat geheel bepleisterd is. Onder dat pleisterwerk bevindt zich veel origineel bouwmateriaal: drie muren met kloostermoppen. In 1629 is er flink verbouwd: de toren, westmuur en een klein stukje zuidmuur werden opgetrokken uit kleinere stenen. Ook werden de originele romaanse vensters vergroot tot brede rondboogvensters. Binnenin de kerk is er een houten plankenzoldering, een 18e eeuwse preekstoel en een herenbank uit 1680 met wapens van Van Inn- en Kniphuisen en Lewe.   Dit kerkje herbergt een van de bijzonderste kleine orgeltjes die de firma P. van Oeckelen & Zonen in de decennia rond 1900 bouwde. Het concept van dit orgeltype is in Niekerk zeldzaam compleet uitgewerkt. Ook het snijwerk is gedetailleerd en overdadig en de palissanderimitatie waarin het orgel geschilderd is, is opmerkelijk zorgvuldig aangebracht.