Het Bevrijdingsbos in Noorddijk: een heel (stil) bos om de bevrijding te vieren

25 jaar geleden werden de eerste sprieterige boompjes geplant in wat is uitgegroeid tot een van de meest bijzondere monumenten van Nederland: het Bevrijdingsbos in Noorddijk.

Het had dit jaar een mooie viering moeten worden. Een bijzondere ook. Want het groenste, grootste en elk jaar groter wordend bevrijdingsmonument van Nederland bestaat een kwarteeuw. Meer dan 33.000 esdoorns (vijf verschillende soorten) zijn er geplant op negen hectare grond. Elk jaar komen er nieuwe bomen bij. Afgelopen najaar werd er door Russen uit Moermansk, waarmee de gemeente Groningen een stedenband heeft, een winterlinde geplant.

Een blijvend cadeau

Op 5 mei 1995 werd het Bevrijdingsbos geopend ter gelegenheid van de 50-jarige viering van de bevrijding. Het was een ware happening. Zeker 200 Canadese bevrijders waren aanwezig, net als een groot aantal verzetsmensen. Ze kregen een blijvend cadeau aangeboden: een uitdijend bos. Een jaar later opnieuw hoog bezoek: de gouverneur-generaal van Canada kwam langs samen met koningin Beatrix.

Het was stil

Hoe stil was het dit jaar. Geen schoolkinderen, geen veteranen of hun nabestaanden, geen ceremonie, geen feest. ,,Om tien uur legden we bloemen bij het monument. Pot koffie mee. Op een van de bankjes even bijpraten. Dat was het dan’’, zegt voorzitter John van der Woude van Stichting Het Bevrijdingsbos.

Het monument is in meerdere opzichten uniek. ,,Er zijn herinneringsparken en -bossen. Maar nergens vind je een bos dat speciaal is aangelegd om de bevrijding van een stad of plaats te vieren’’, zegt Van der Woude. ,,Een kwarteeuw geleden stonden hier op een drassig terrein allemaal sprieten. Nu is het een echt bos waar mensen komen om te recreëren of van de natuur te genieten.’’

‘Daar staat mijn boom’

Het is een monumentaal geschenk van inwoners, bedrijfsleven en instellingen van Stad en Ommeland voor de Canadezen die Groningen hebben bevrijd. Groningers konden voor 10 gulden een ‘boomadoptiecertificaat’ kopen. ,,Geregeld krijg ik hier mensen die willen weten waar hun boom staat’’, zegt Van der Woude, die dan naar het bos wijst. ,,Daar ergens.’’

Het Bevrijdingsbos is niet alleen voor de inwoners van de gemeente Groningen bijzonder. Elk jaar fungeert een andere Groninger gemeente als gastgemeente om de mensen te ontvangen. Dit jaar zou dat Westerkwartier zijn. De Canadese strijders en verzetsmensen krijgen steeds vaker gezelschap van schoolkinderen. ,,Werd er in de begintijd vooral herdacht, de laatste jaren houden we vieringen. We vergeten niet. Maar we vieren nu vooral de bevrijding en richten de blik meer en meer op de toekomst. Kinderen zijn de toekomst.’’

‘We moeten verder’

En dus worden elk jaar scholen uitgenodigd. De Winkler Prins scholengemeenschap in Veendam en de Kelowna Secondary School zijn al jaren vaste bezoekers. Voor de tweede keer zouden er ook Duitse bezoekers komen. Leerlingen van de Berufsbildende Schule (BBS) Papenburg.

,,We moeten samen verder’’, zegt de voorzitter bij het zogeheten regimentsplateau aan de rand van het bos. Op het monumentje met alle namen van de regimenten die bij de bevrijding van Groningen waren betrokken, hebben mensen een roos gelegd. Ook bij de vijver, met het roestkleurig kunstwerk in de vorm van een Maple Leaf, een esdoornblad, het nationale symbool van Canada, liggen bloemen. Intelligente lockdown of niet. Er liggen rozen van anonieme Groningers als eerbetoon aan de bevrijders van toen.