Historisch Correct - Gesloopte panden

LEEK Wie nu door het centrum van Leek komt kan even schrikken. Een rijtje panden is verdwenen. De foto is van 80 jaar geleden. Maar het rijtje panden was tot aan vorige week nog goed herkenbaar aanwezig.

Het linker pand was voor de meeste Leeksters nog steeds het Univé-pand. De oudere Leeksters zullen vooral de voorloper van Univé nog bij name kennen, in het kort: De Onderlinge. Die ook al in datzelfde pand zat. En je hoeft bijna niemand meer te vertellen dat het vierde pand van links Bronsema was. Omdat bijna iedereen dat al weet. Bronsema, boekhandel en drukkerij. De plek waar de Leekster Courant werd gemaakt. Zowel de drukkerij als de redactie zat daar.

Het laatste pand in het rijtje van vijf, was 80 jaar geleden nog maar net gebouwd. Het was het nieuwe woonhuis van Bronsema. Daar zat een mooi glas-in-lood raam in, met de mooie tekst: ‘In den Druck Vond ick mijn Geluck’. Het raam is gered. Het was eerst de bedoeling dat het raam verwerkt werd in de nieuw te bouwen panden.

Maar plannen worden weleens gewijzigd. Nu is het raam naar Grootegast gegaan, waar een drukkerij-museum is. Toepasselijk, want daar staat ook nog een drukpers die gebruikt werd bij Bronsema. Ik kan nu niet meer om een persoon heen die daar toch wel erg zijn best voor heeft gedaan. Dat is Harry Boonstra, zelf nog werkzaam geweest bij de drukkerij van Bronsema. En ook een vrijwilliger bij onze Historische Kring.

En als ik dan toch namen ga noemen, dan kan ik ook om iemand anders niet heen. Dat is Gerard Bosman. De man die Bronsema opvolgde, en nog heel lang de boekhandel en drukkerij in stand hield. Helaas is alles voorbij. De reacties van de sloop gaan van ‘jammer’ tot aan ‘dat hadden ze nooit moeten doen’. Ik wil daar toch nog even verder op in gaan. Bij aangekondigde sloop zijn er altijd wel plannen om de boel voor de sloop te redden. Maar hoe doe je dat? Een pand moet je dan opkopen en er een gebruiksdoel voor vinden. Het moet allemaal toch wel betaald (kunnen) worden. En wàt wil je precies bewaren? Want ook vroeger werd het oude al door het nieuwe vervangen. De tijd gaat door. De veranderingen ook. Voor het vasthouden aan herinneringen hebben we een Historische Kring.

Albert Graansma