Expected goals | column Buitenspel

Zondag kreeg ik een interessant berichtje van iemand die zich in het voetbal beroepshalve met dataverzameling en -analyse bezighoudt.

Hij maakte mij erop attent dat FC Groningen in vier van haar vijf tot dusver gespeelde wedstrijden de beste kansen had gekregen. Alleen tegen FC Emmen leidde dat tot drie punten. Tegen AZ bleef de oogst tot een punt beperkt, terwijl de ploeg van Danny Buijs tegen Heracles Almelo en VVV Venlo met lege handen achterbleef. Slechts in de ‘nine-eleven’ tegen FC Twente - u weet wel: de wedstrijd waarin FC Groningen meer dan een helft met negen tegen elf man moest spelen - was het de tegenstander die de beste kansen had gekregen. Op basis van de zogenoemde Expected Goals (in verkorte notitie xG) had FC Groningen nu minimaal twee punten meer moeten hebben.

Wat Expected Goals zijn? Het aantal goals dat je mag verwachten op basis van de verkregen dan wel gecreëerde kansen. Die verwachting is gebaseerd op hoe vaak er uit identieke situaties is gescoord. Zo is de verwachte kans op een doelpunt uit een strafschop 0,79. Oftewel: uit bijna acht van de tien toegekende penalty’s wordt gescoord. Dat is overigens een statistiek die al jaren staat.

Want ik herinner me dat ik vele, vele jaren geleden voor het voetbalmaandblad ELF alle eredivisietrainers vroeg of ze wel of niet op strafschoppen trainden. En ook toen al gingen er twee van de tien strafschoppen niet in. Er kleeft wel een bezwaar aan veel voetbalstatistieken. De meeste zijn (nog) niet bijster gedifferentieerd. Denk aan balbezit, waar heb je dat? En is de xG van een strafschop wel altijd 0,79? Of ligt die bij 0-0 lager dan bij 3-0? En - smiley - bij penaltyspecialist Ronald Koeman was de ‘xG’ 1.