Noorderzijlvest benadrukt ernst van hardnekkige waternavel en pleit voor gecoördineerde aanpak

Een hardnekkige, dodelijke exoot. Met andere woorden: waternavel. Wateren in vooral Zuidelijk Westerkwartier groeien er momenteel mee vol. Waterschap Noorderzijlvest doet wat het kan, maar het is vechten tegen de bierkaai.

Wie zich langs het water van de Holtrops- of Pierswijk bij Marum begeeft, kan het niet ontgaan. De langgerekte sloot is grotendeels overdekt door een felgroene plant, te herkennen aan haar blaadjes die als een schild op de bladsteel staan. Op sommige plekken kun je door de waternavel het water niet meer zien.

Een ware plaag

,,Het is een probleem", zegt Harold van Oosten, teamleider beheer en onderhoud bij waterschap Noorderzijlvest. "Ik ben de afgelopen jaren een specialist in waternavel geworden, doordat ik er regelmatig noodgedwongen mee bezig ben."

Bezig met de bestrijding ervan, om preciezer te zijn. Waternavel is een ware plaag, die de afgelopen jaren alleen maar verergerd door het zachtere klimaat, zegt hij.

De plant groeit over het algemeen vanaf de waterkant, op de grens waar de wegen van de wal en het water scheiden. Een ideale locatie, want waternavel gedijt het best op natte en vochtige plekken. Vaak ontstaan de eerste plukjes al in april, waarna de plant na de zomervakantie - over het algemeen in augustus - piekt.

Als dat proces ongehinderd zijn weg kan vervolgen, kan dat dodelijk gevolgen hebben. Van Oosten: ,,De kans bestaat dan dat de water af- en aanvoer in het gedrang komt. Dat heeft effect op de leefbaarheid van de aanwezige vegetatie. Daarnaast gaat alles dood wat onder de waternavel zit. Denk aan vissen, kikkers en andere planten."

Net een muskusrat

Maar de bestrijding ervan blijkt lastig. ,,Wat wij doen is over het algemeen preventief werk. We varen door de watergangen heen en halen de kleine plukjes waternavel er alvast uit. Maar het risico is groot dat je een plukje mist. En de plant groeit als kool, dus dan heb je alweer een achterstand. Wat dat betreft is het net een muskusrat: je raakt hem niet kwijt, je moet hem beheersen.''

Van Oosten pleit dan ook voor een gecoördineerde aanpak, want dat ontbreekt er volgens hem nog aan. ,,Het waterschap zorgt voor de eigen wateren, evenals de gemeente en individuele inwoners. Tot nu toe is het ieder voor zich. Samenwerking moet gewoon op touw worden gezet om de plant de baas te worden."

Hij wil benadrukken dat niet alleen Groningen er last van heeft. ,,Als je Googlet, dan zie je dat de plant in zo ongeveer heel Nederland groeit.'' Dat lijkt te kloppen, ook in het oosten en zuiden blijkt de plant voor te komen. ,,Daarom zou het misschien wel goed zijn om niet alleen provinciaal beleid te maken, maar landelijk beleid."

Ernst van de situatie

Volgens Van Oosten is het daarnaast belangrijk om de ernst van de situatie duidelijk te maken, vooral aan bewoners. ,,Die zien het als een mooi plantje. Dat is ook de aanleiding dat waternavel naar Nederland is gehaald. Maar dat het ten koste gaan van de water af- en aanvoer en het leven onderwater, is vaak niet bekend.''

Waarschijnlijk is dat ook de reden dat van het meldpunt voor waternavel op de website van waterschap Noorderzijlvest nauwelijks gebruik wordt gemaakt, denkt hij. Dus signaleer jij waternavel, schroom dat niet te melden via https://www.noorderzijlvest.nl/actueel/seizoen-items/grote-waternavel/.