Trommeltjes mee voor traditie haringen uit ton

NIEKERK – Ze maakten hun opwachting met een broodtrommeltje, curver of plastic zak. Voor de zevenhonderd haringen die traditiegetrouw op de woensdag voor Pasen bij de Hervormde kerk van Niekerk worden verdeeld, bestond ook ditmaal grote belangstelling.

,,Maximaal vier”, zo gaf voorzitter ds. Wiebe Feenstra van de Menno Jeltema Stichting als enige hint mee. ,,Alleen wie de haring schoongemaakt wil hebben, betaalt twee kwartjes. Voor vrijwillige bijdragen is er een collecteschaal.” Het maximaliseren van het aantal haringen heeft alles te maken met de oorspronkelijke bedoeling van Menno Jeltema van de uitreiking ook een dag van ontmoeting te maken. Hiermee kan worden voorkomen dat iemand, zoals in vroeger jaren wel eens voorkwam, voor een hele straat of familie vis meenam.

De herenboer uit Niekerk gaf in 1476 zestien grazen land cadeau aan de voogdij van het ‘Sante Gertrude Gasthuys’ te Groningen. In ruil hiervoor verlangde hij jaarlijks een ton haring voor de armen van Faan, Niekerk en Oldekerk. De traditie is tot 1979 door de voogdij in stand gehouden en daarna afgekocht met de afkoopsom als basis voor een stichting die de draad weer zou oppakken. ,,Dankzij een donatie van de gemeente Grootegast van twintigduizend euro kunnen we vooruit en tot 2054 de rekeningen betalen.” In het kader van de fusie tot Westerkwartier kwam Grootegast met deze geste om zo de traditie als het ware te verzegelen.

Belronde

Voor de eerste keer in het ambt van (interim-)burgemeester van Westerkwartier nam Koos Wiersma de gelegenheid te baat een verse haring te verschalken. ,,Het is een lekkere vette”, stelde hij na afloop vast. Wiersma is als secretaris verbonden aan de stichting. Aan hem werd de eerste haring uitgereikt door Lieuwe Havinga die als beller op de recreatiewagen samen met koetsier Tymen Bronda een rondleiding door de dorpen maakte. Zo werd vooraf iedereen op de haringuitreiking geattendeerd.

Voor Tymen en Lieuwe was het de eerste keer dat ze samen zelfstandig de route aflegden met het paard Ilse voor de wagen. Tot vorig jaar nam ook Tymen zijn vader Evert hier aan deel. ,,Ik heb het een kwart eeuw doan. Het blieft een mooie traditie”, aldus Evert Bronda.

Leidsman

De organisatie die de traditie uit 1476 bekroond zag met opname in de ‘Nationale Inventaris Immaterieel Cultureel Erfgoed Nederland’ wordt in stichtingsvorm blijvend geleid door een predikant. Ds. Wiebe Feenstra, predikant van de PKN-kerk, is sinds 2014 voorzitter als opvolger van de hervormde predikant.