'Wonderbaarlijke waterwerken van monniken' in Kloostermuseum Aduard

ADUARD

Water en leven, een onscheidbare tweeling, dat geldt nu en voor alle tijden. In het kloostermuseum Aduard opent op 1 april de tentoonstelling Watermanagement van de monniken van Aduard.

De tentoonstelling toont dat middeleeuwse cisterciënzer monniken worstelden met het water en met het leven, maar dat ze de kunst verstonden en ware meesters werden in watermanagement in het landschap en ook binnen de eigen kloostermuren. Het is een fascinerende geschiedenis die hier verteld wordt. Wie door het landschap rijdt kan veel sporen zien van activiteiten die door het klooster in Aduard zijn verricht. Veel dijken, bruggen en sluizen vinden hun oorsprong in de kloosterperiode. Op de expositie tonen kaarten een overzicht van de landschappelijke ontwikkeling tussen 1200 en 1600. Met behulp van een maquette worden verschillende uitwateringssystemen getoond. Er is een kop van een funderingspaal uit de 14e eeuw van de Steentil-brug te zien. In een film wordt uitleg gegeven over de datering met de C14 methode. De monniken verrichtten allerlei werkzaamheden zelf, maar hadden ook veel mensen in dienst. Het klooster leverde de voorzitter voor het Aduarderzijlvest, een soort waterschap. De afspraken werden vastgelegd in zijlbrieven. Een aantal originele zijlbrieven zijn te zien in de expositie. De monniken vervulden in die tijd duidelijk de rol van managers. De expositie draagt de titel Watermanagement door monniken van Aduard, met recht en reden.

Overstromingen

De strijd tegen het water ging gepaard met veel moeilijkheden. Er is een overzicht te zien van de vele overstromingen en welke gevolgen dat had voor de bevolking. Er werd niet alleen gestreden tégen het water. Er werd ook gebruik gemaakt ván het water, bijvoorbeeld in de scheepvaart en door beheersing van het waterniveau bij droogte. Binnen het klooster was een gescheiden systeem voor regenwater, welwater en afvalwater. Er zijn drie Middeleeuwse aquamaniles en lavabo’s te zien, dit zijn waterkannen voor gebruik bij godsdienstige plechtigheden. Op een prachtige kaart zijn de visvijvers en grachten rond het kloosterterrein te zien. Het kloostermuseum Aduard zal op verschillende manieren het onderwerp uitdiepen. Bij de tentoonstelling wordt een boekje uitgebracht en de film Wondere waterwerken maakt er deel vanuit. Zaterdag 2 april om 16.00 uur is de officiële opening in de Abdijkerk. Prof. Dr. B.H. Westerink houdt bij die gelegenheid een lezing met als titel 'Als twee druppels water', watermanagement voordat de monniken kwamen.

Fietstocht

Dinsdag 19 april om 20.00 uur brengt dr. J. van den Broek, oud-archivaris van de Provincie Groningen, in de Abdijkerk een lezing met de titel Aduard, het water en het landschap. Van den Broek zal laten zien dat de invloed veel verder ging dan de directe omgeving en hoe dat zich in de loop der eeuwen heeft ontwikkeld. Voor degenen die graag in het landschap de oude elementen willen terugzien, bestaat er de mogelijkheid een fietstocht te maken onder leiding van een gids. Er wordt dan niet alleen aandacht besteed aan de ontstane waterwerken, maar ook aan ontwikkelingen die eb en vloed hebben veroorzaakt. De fietstochten zijn 30 km lang en vinden plaats op 18 juni en 6 augustus. De start is om 13.00 uur bij het kloostermuseum Sint Bernardushof in Aduard, waar aanmelden voor de fietstocht mogelijk is.

Auteur

ggeersing